Pamuk İplik: Numara, Büküm ve Katlama
Pamuk ipliği; nefes alabilirliği, nem çekme kapasitesi ve yumuşak tuşesiyle örme, dokuma, havlu ve ev tekstilinin temel hammaddesidir. Ring ve open-end (OE) yöntemleriyle eğrilir.
Pamuk iplik nedir?
Pamuk, selülozdan oluşan doğal bir liftir. Lifler taranır, çekilir ve eğrilerek iplik haline getirilir. Ring (penye / karde) iplikler daha düzgün ve mukavemetli, open-end (OE) iplikler ise daha hacimli ve ekonomiktir.
- Yüksek nem çekme (yaklaşık %8,5) – terletmez
- Yumuşak tuşe, cilt dostu
- Reaktif boyarmaddelerle canlı renkler
- Yıkamaya ve ütüye dayanıklı
Numara sistemi (Ne)
Pamukta İngiliz numarası (Ne) kullanılır: 1 libre (453,6 g) ipliğin kaç adet 840 yardalık çile ettiğini gösterir. Ne büyüdükçe iplik incelir. Katlı iplik “Ne 30/2” şeklinde yazılır (Ne 30 tek katın 2 katı; sonuç yaklaşık Ne 15 kalınlığında).
| Kullanım | Tipik numara |
|---|---|
| Havlu (hav / zemin) | Ne 12 – 30 (tek veya çift kat) |
| Örme (tişört, süprem) | Ne 20 – 40 |
| Dokuma (gömlek, çarşaf) | Ne 30 – 80 |
| Mop, paspas, halat | Ne 0,5 – 8 |
Değerler tipik sektör aralıklarıdır; nihai ayar iplik yapısına, hammaddeye ve son kullanıma göre belirlenir.
Ne 30 ≈ 177 denye ≈ 19,7 tex eder. Diğer değerler için iplik numara çeviricimizi kullanabilirsiniz.
Pamuk ipliğinin bükümü
Pamukta büküm, ipliğin inceliğine göre büküm katsayısı (αe) ile belirlenir: T/inç = αe × √Ne. Yumuşaklık istenen örmelik ve havluluk ipliklerde düşük, mukavemet istenen dokumalık ipliklerde daha yüksek katsayı seçilir.
| İplik tipi | Tipik büküm katsayısı (αe) |
|---|---|
| Havlu hav ipliği (yumuşak) | 3,0 – 3,6 |
| Örmelik | 3,2 – 3,8 |
| Dokumalık (çözgü) | 4,0 – 4,6 |
Değerler tipik sektör aralıklarıdır; nihai ayar iplik yapısına, hammaddeye ve son kullanıma göre belirlenir.
Katlı pamuk ipliklerde kat bükümü genellikle tek kat bükümüne ters yönde verilir (tek kat Z, kat S). Bu, ipliği dengeler ve dönmesini (kıvrılmasını) engeller.
Katlama ve katlı pamuk
İki veya daha fazla tek kat pamuk ipliğinin katlanıp bükülmesiyle mukavemet, düzgünlük ve aşınma dayanımı artar, tüylülük azalır. Dikiş ipliği, kaliteli örme ve havlu hav ipliklerinde çift kat yaygındır. Doğru katlama için katların eşit gerginlikte sarılması şarttır; HEMAKS HMX 132 katlama makinesi her gözde bağımsız tansiyon, metraj ve ip koptu kontrolü sağlar.
Pamukta puntalama
Pamuk kesikli lif olduğu için klasik filament puntalaması uygulanmaz. Ancak pamuk ipliği filament polyester veya elastan ile birleştirilirken hava jetiyle birleştirme (puntalama) yapılabilir. HEMAKS yüksek denyeli puntalama makinesi pamuk türü iplikler dahil pek çok iplikte çalışabilir.
Boyahane hazırlığı
Bobin boyamada iplik önce yumuşak (gevşek) sarım bobine aktarılır, boyamadan sonra sert sarım ile ticari bobine alınır. Çile boyamada ise iplik çile yapılır, boyanır ve çileden bobine aktarılır.
Önerilen HEMAKS Makineleri
Diğer İplik Rehberleri
Üretiminize uygun makineyi birlikte seçelim
İplik tipinizi ve numaranızı söyleyin, doğru büküm, katlama ve puntalama çözümünü önerelim.